Bao bì F&B cần ghi những thông tin gì? Hai nhóm quy định rất khác nhau

Khi thiết kế bao bì mới, câu hỏi “phải ghi những gì lên đây” thường được trả lời bằng cảm tính: cứ để logo, số điện thoại, địa chỉ là đủ.

Với phần lớn quán bán tại chỗ thì đúng là đủ thật. Nhưng có một ranh giới mà rất nhiều quán bước qua lúc nào không hay, và khi đã bước qua, danh sách thông tin bắt buộc dài hơn hẳn, có chế tài đi kèm. Bài viết này giúp bạn xác định mình đang ở nhóm nào.

Trước tiên: bạn thuộc nhóm nào?

Toàn bộ vấn đề nằm ở một câu hỏi: thức ăn được đóng gói sẵn rồi mới bán, hay được làm và đưa cho khách ngay?

Nhóm 1: Phục vụ tại chỗ và mang đi. Bánh mì gói cho khách, hộp cơm giao đi, ly nước takeaway, giấy gói đồ chiên. Thức ăn được chuẩn bị và giao ngay cho người ăn.

Nhóm 2: Thực phẩm bao gói sẵn. Sản phẩm được đóng gói trước, có thể để một thời gian, bày bán trên kệ hoặc bán online. Hũ sốt đóng chai, cà phê rang xay đóng túi, bánh đóng gói bán kèm, đồ khô, mứt.

Hai nhóm này chịu hai chế độ pháp lý khác nhau hoàn toàn.

Nhóm 1: Bán tại chỗ và mang đi

Với nhóm này, không bắt buộc ghi nhãn đầy đủ như thực phẩm bao gói sẵn. Bao bì chủ yếu phục vụ mục đích thương hiệu và vận hành. Yêu cầu pháp lý tập trung ở chỗ khác: điều kiện an toàn thực phẩm của cơ sở, và bản thân vật liệu bao bì phải an toàn khi tiếp xúc trực tiếp với thức ăn.

Những thông tin nên có, dù không bắt buộc:

• Tên quán và logo
• Số điện thoại đặt hàng, mã QR menu hoặc fanpage
• Hướng dẫn dùng nhanh nếu món cần lưu ý (ví dụ: dùng ngay khi còn nóng)
• Địa chỉ chi nhánh, nếu có nhiều điểm bán

Nhóm 2: Thực phẩm bao gói sẵn

Đây là nơi quy định trở nên chặt chẽ. Căn cứ chính là Nghị định 43/2017/NĐ-CP về nhãn hàng hóa, được sửa đổi bổ sung bởi Nghị định 111/2021/NĐ-CP (có hiệu lực từ 15/02/2022).

Nhãn hàng hóa lưu thông tại Việt Nam bắt buộc thể hiện bằng tiếng Việt các nội dung:

• Tên hàng hóa
• Tên và địa chỉ của tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm về hàng hóa
• Xuất xứ hàng hóa
• Các nội dung khác theo tính chất từng loại hàng hóa, quy định tại Phụ lục I của Nghị định

Với thực phẩm, Phụ lục I yêu cầu thêm:

• Định lượng
• Ngày sản xuất
• Hạn sử dụng
• Thành phần hoặc thành phần định lượng
• Thông tin cảnh báo
• Hướng dẫn sử dụng, hướng dẫn bảo quản

Một chi tiết mà ít ai nói tới: mốc 01/01/2026 đã qua, và nó áp cả lên khâu in. Đây là phần dễ bị bỏ sót nhất trong toàn bộ bài này.

Thông tư 29/2023/TT-BYT của Bộ Y tế quy định về ghi thành phần dinh dưỡng và giá trị dinh dưỡng trên nhãn thực phẩm. Thông tư có hiệu lực từ 15/02/2024, kèm một lộ trình chuyển tiếp.

Lộ trình đó đã kết thúc. Quy định nêu rõ: từ ngày 01/01/2026, các tổ chức, cá nhân không được sản xuất, in ấn, nhập khẩu và sử dụng nhãn không đúng theo quy định.

Hai điểm đáng chú ý:

Thứ nhất, mốc này đã qua gần một năm. Nếu bạn đang bán sản phẩm bao gói sẵn với mẫu nhãn thiết kế từ trước và chưa cập nhật, thì mẫu đó không còn phù hợp quy định hiện hành.

Thứ hai, quy định nhắc thẳng đến hành vi “in ấn”. Nghĩa là phạm vi không dừng ở người bán hàng, nó chạm cả tới khâu sản xuất bao bì. Một xưởng in nghiêm túc sẽ hỏi lại bạn sản phẩm thuộc nhóm nào trước khi chạy lô, thay vì cứ nhận file rồi in.

Các chỉ tiêu dinh dưỡng bắt buộc gồm: năng lượng, protein, carbohydrate, chất béo và natri; tùy trường hợp bổ sung thêm đường tổng và chất béo bão hòa.

Thông tư có danh sách các nhóm được miễn, trong đó có thực phẩm một thành phần, muối, giấm, trà và cà phê không thêm thành phần khác, và thực phẩm không bán trực tiếp cho người tiêu dùng. Nếu sản phẩm của bạn có vẻ rơi vào nhóm miễn trừ, hãy đối chiếu trực tiếp với danh sách trong Thông tư thay vì suy đoán.

Cái bẫy: rất nhiều quán đang ở cả hai nhóm cùng lúc

Đây là tình huống chúng tôi gặp nhiều nhất.

Một quán cà phê bán nước tại quầy, rõ ràng thuộc nhóm 1. Nhưng quán đó cũng đóng túi cà phê rang xay bán cho khách mang về, bán hũ sốt đặc trưng, hoặc đóng gói bánh để bán kèm. Những sản phẩm đó đã thuộc nhóm 2, và phải ghi nhãn đầy đủ.

Ranh giới không nằm ở quy mô quán, mà nằm ở từng sản phẩm một. Cùng một thương hiệu có thể có món thuộc nhóm 1 và món thuộc nhóm 2.

Nếu bạn đang có bất kỳ sản phẩm nào được đóng gói trước rồi mới bán, hãy rà soát riêng sản phẩm đó.

Câu hỏi thường gặp

Quán nhỏ bán tại chỗ có phải ghi thành phần, hạn sử dụng lên bao bì không?

• Không bắt buộc, vì thức ăn phục vụ ngay không thuộc nhóm thực phẩm bao gói sẵn. Nhưng nếu quán có đóng gói sẵn bất kỳ sản phẩm nào để bán, riêng sản phẩm đó phải tuân thủ.

Bao bì quá nhỏ, không đủ chỗ ghi hết thì làm sao?

• Nghị định 15/2018/NĐ-CP có quy định miễn trừ cho bao gói nhỏ. Với bao bì có diện tích bề mặt dưới 10 cm², một số nội dung như thành phần, hạn sử dụng, hướng dẫn bảo quản và sử dụng được miễn, với điều kiện có nhãn phụ hoặc bao bì ngoài thể hiện đầy đủ. Hãy đối chiếu điều kiện cụ thể trước khi áp dụng.

Thông tin thương hiệu có bị giới hạn gì không?

• Nội dung thương hiệu được tự do thiết kế, miễn không che khuất hoặc gây hiểu nhầm với các nội dung bắt buộc. Với sản phẩm nhóm 2, nên bố trí vùng nhãn bắt buộc ngay từ đầu khi thiết kế, tránh tình huống thiết kế xong mới phát hiện không còn chỗ.

Bạn đang thiết kế bao bì mới và chưa chắc sản phẩm của mình thuộc nhóm nào? Gửi nhanh cho CFC danh sách sản phẩm và cách bán của từng món, chúng tôi sẽ giúp phân nhóm, chỉ ra món nào cần ghi nhãn đầy đủ, và bố trí vùng nhãn ngay từ bản thiết kế. Báo giá trong 30 phút. Liên hệ ngay

Bài viết mang tính tham khảo, tổng hợp từ các văn bản pháp luật hiện hành tại thời điểm đăng. Với trường hợp cụ thể, bạn nên đối chiếu trực tiếp văn bản gốc hoặc tham vấn đơn vị tư vấn pháp lý.

\